ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ BEAT ΓΕΝΙΑ

Σχολιάστε...
Όταν μιλάμε για γενιά στη λογοτεχνία περιγράφουμε συνήθως μία ομάδα συγγραφέων οι οποίοι μοιράζονται κοινές ιστορικές, κοινωνικές και προσωπικές εμπειρίες, και παρουσιάζουν ορισμένες ομοιότητες ως προς τη μορφή και τη θεματολογία των έργων τους.

Όπως όλα τα λογοτεχνικά ρεύματα που άφησαν κάτι στο συλλογικό υποσυνείδητο, δε μπορούμε να το εξετάσουμε επαρκώς εάν το περιορίσουμε μόνο σε ονόματα, εργογραφίες και σχήματα λόγου. Το να είσαι beat ήταν και είναι πρώτα απ’ όλα ένας διαφορετικός τρόπος να υπάρχεις, ένας διαφορετικός τρόπος να αντιλαμβάνεσαι τον εαυτό σου και ό,τι διαδραματίζεται γύρω σου.

Η συγκεκριμένη γενιά αποκρυσταλλώθηκε και επηρέασε την αμερικανική κοινωνία μετά τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, όταν ορίστηκε στον αντίποδα όσων πρέσβευε ο τρόπος ζωής που προέβαλλε η νέα οικονομική και στρατιωτική υπερδύναμη.  Η διασκέδαση ταυτίστηκε με την κατανάλωση, η επιτυχία με την οικονομική ανέλιξη και η καταξίωση με την εμπορικότητα. Αυτές τις ασφυκτικές σχέσεις αναλογίας οι beat προσπάθησαν να τις επαναπροσδιορίσουν, για να επεκτείνουν τα προσωπικά και συλλογικά όρια της ελευθερίας, της έκφρασης και της φαντασίας.

Για να συμβεί αυτό, έπρεπε πρώτα από όλα να γκρεμιστεί η έννοια του κοινωνικά αποδεκτού για την εποχή, να χτυπηθεί από τα θεμέλια η ηθικολογία που δέσποζε και να ειπωθούν χωρίς μεταμφίεση όσα συστηματικά αποσιωπούνταν.
Η beat γενιά μίλησε ανοιχτά για την σεξουαλικότητα, τη χρήση ουσιών και τις ανησυχίες της για την τελμάτωση του αμερικάνικου πολιτισμού, όταν αυτό ήταν όχι μόνο προωθημένο, αλλά σχεδόν απαγορευμένο.
Ακόμη, είναι έντονος ο διάλογος των beat συγγραφέων με την παράδοση του βουδισμού, σε μία αγωνιώδη προσπάθεια να αναζητηθούν μονοπάτια ανανέωσης του λεγόμενου δυτικού πολιτισμού.

Η συνάντηση Κέρουακ, Γκίνσμπεργκ και Μπάροουζ στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια στη δεκαετία του 40 ήταν σημαδιακή, αφού έμελλε να χτίσει όχι μία απλή γνωριμία μεταξύ ανθρώπων που μοιράζονταν κοινές ανησυχίες, αλλά μία απαρχή σύγκλισης των λογοτεχνικών τους δραστηριοτήτων, που πλαισιώθηκαν και από άλλους πολύ σημαντικούς δημιουργούς και να στιγματίσει όχι μόνο τα αμερικανικά, αλλά και τα παγκόσμια γράμματα.

Η λέξη «beat», που είναι μία έμπνευση του ίδιου του Κέρουακ, έκρυβε από μόνη της μία γοητευτική πολυσημία: από τη μία πλευρά δήλωνε την κούραση, την καταβολή, ενώ από την άλλη άφηνε να διαφανεί η αναμφίβολη σχέση με τη μουσική. Όλα αυτά όμως, απέμεινε να αποκτήσουν ένα τρίτο επίπεδο νοήματος, και έτσι έγινε.

Οι beat αισθάνονταν ότι η γραφή έπρεπε να περάσει από τα γραφεία και τα ακαδημαϊκά ακροατήρια στο πεδίο του δρόμου. Δεν είναι τυχαίο ότι το έργο-σύμβολο του Κέρουακ και όλου του ρεύματος ήταν το «On the road»,  ένα ταξιδιωτικό κείμενο με πανίσχυρες φιλοσοφικές αναφορές, αλλά γεμάτο εσωτερική αναζήτηση και εικόνες παραίσθησης ντυμένες από μία αφήγηση που φαίνεται να τρέχει όσο πιο γρήγορα μπορεί.

Ωστόσο, οι εκπρόσωποι της γενιάς κάθε άλλο παρά άνθρωποι του περιθωρίου ήταν. Στην πλειοψηφία τους προέρχονταν από την αστική τάξη και ήταν υψηλής μόρφωσης. Αυτό δεν αποτελεί αντίφαση, αφού ο δρόμος υπήρξε η βασική πηγή έμπνευσής τους και αντιμετώπισαν την αργκοτική γλώσσα με ιδιαίτερη φροντίδα έτσι ώστε να την αναδείξουν.

Όσο για την ποίηση, το κείμενο-ορισμός του ρεύματος των beat θα πρέπει να θεωρηθεί το «Howl» του Ginsberg, που ξεκινούσε έτσι:

Είδα τα καλύτερα μυαλά της γενιάς μου χαλασμένα απ' την τρέλα, λιμασμένα υστερικά γυμνά, να σέρνονται μέσ' απ' τούς νέγρικους δρόμους την αυγή γυρεύοντας μια φλογισμένη δόση.

Αυτό θα μπορούσε να κωδικοποιήσει με ποιητικό τρόπο όλα όσα προσπάθησαν να εκφράσουν οι beat συγγραφείς, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο έβλεπαν τον ίδιο τον εαυτό τους.

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να επισημάνουμε το πόσο μεγάλη επιρροή είχε το κίνημα των beat σε μεταγενέστερα μουσικά και πολιτιστικά ρεύματα, όπως τους χίπηδες ή τους πανκ, και αυτό εξηγείται από τη διαχρονικότητα της άρνησής τους στο κανονικό όπως αυτό ορίζεται από τους έξω. Οι beat ήταν οι άνθρωποι που δε χωρούσαν στα καλούπια που τους είχαν ετοιμαστεί, και δεν αρκέστηκαν ποτέ στο να αναπαυθούν εντός τους.

Σημαντικά κείμενα της beat γενιάς: 

Jack Kerouac, On the Road  (Στο δρόμο), 1957


To "Στο δρόμο" είναι ένα χρονικό περιπλάνησης του Κέρουακ μαζί με τον φίλο του Ν. Κάσιντυ στην Βόρεια Αμερική. Μία διαδρομή που είναι βασισμένη από τη μία πλευρά στην εξερεύνηση και από την άλλη στην ενδοσκόπηση. Με λόγο που τρέχει και με τη jazz ως υπόκρουση, νοηματοδοτεί στην πληρότητά της την έννοια του beat. Ένα road novel που ακολουθεί τη ροή του υποσυνειδήτου και καθόρισε ένα μεγάλο μέρος της μετέπειτα αμερικανικής πεζογραφίας του είδους.




Allen Ginsberg, Howl (Το ουρλιαχτό), 1956

Η ποιητική αποτύπωση της beat ψυχής, το Ουρλιαχτό, δημοσιεύτηκε το 1956 αλλά πολύ σύντομα λόγω της ελευθεροστομίας του απαγορεύτηκε στις ΗΠΑ και χρειάστηκαν πολλές δίκες για να επανέλθει στα βιβλιοπωλεία. Ο Γκίνσμπεργκ πετυχαίνει να εκφράσει με τον λυρισμό του Ουίτμαν τη σύγχρονή του κατάσταση και την εσωτερική αποκαθήλωση του  αμερικανικού ιδεώδους, την απόγνωση, την στέρηση και την αγωνία, την τρέλα που γίνεται δημιουργία.


William Burroughs, Naked Lunch (Γυμνό γεύμα), 1959

Ένα βιβλίο που ο ίδιος ο Burroughs έχει δηλώσει ότι είναι γραμμένο έτσι ώστε τα κεφάλαιά του να διαβάζονται με οποιαδήποτε σειρά, αφού είναι γραμμένα έτσι ώστε να αυτονομούνται. Ο τίτλος του ήταν μία πρόταση του Κέρουακ. Το μεγαλύτερο μέρος του έργου εκτυλίσσεται στην Ταγγέρη, όπου κυριαρχεί η χρήση εξαρτησιογόνων ουσιών, (ομοφυλοφιλικού) σεξ και βίαιων περιστατικών. Το "Γυμνό γεύμα" γνώρισε και αυτό μία σειρά δικαστικών απαγορεύσεων, προτού περάσει στην οριστική αποδοχή του αναγνωστικού κοινού ως ένα από τα πιο πρωτοποριακά κείμενα της εποχής του.




Άλλοι δημιουργοί της Beat γενιάς: 
Gregory Corso (Γκρέγκορι Κόρσο), Neil Cassady (Νιλ Κάσαντυ), Herbert Huncke (Χέρμπερτ Χανκλ), Gary Snyder (Γκάρι Σνάιντερ), Harold Norse (Χάρολντ Νορς).
Νεότερη ανάρτηση Παλαιότερη Ανάρτηση Αρχική σελίδα

0 σχόλια: